8 Tem · MommiesBook · No Comments

Yumurta Dondurma

Türkiye'nin bu konudaki sayılı hekimlerinden ve benim de çok yakın dostum sevgili Prof. Dr Tansu KÜÇÜK ile çok önemli bir konuyu konuştuk.
Lütfen bu yazıyı okuyun.
Neden mi?
Kanserle karşılaşmış olsanız da olmasanızda okuyun.
Belkide ilerde, birilerinin hayatındaki en değerli şeye siz sebep olacaksınız.
Kanserin gitgide yaygınlaştığı şu dönemde, olumlu gelişmelerde olmuyor değil.
Kanser tedavisine başlamadan önce anne olma ihtimalinizi koruyabilirsiniz!

 DOĞURGANLIĞI KORUMA YÖNTEMLERİ

Çocuk sahibi olamama riski olan kadın, erkek, çocuk ya da yetişkin herkes için çözüm yolu var!

Tüm dünyada ve ülkemizde kanser vakaları çoğalıyor. Ancak öte yandan erken teşhisi kolaylaşıyor, uygulanan tedavilerden başarılı sonuçlar alınıyor. Yani kanser vakaları artarken, hastalığı atlatıp sağ kalan ve ömrünün geri kalanını sağlıklı bir birey olarak geçiren kişilerin sayısı da hızla artıyor. Kanser hastalarının, tedavilerinin ardından, yaşamlarının geri kalanını sağlıklı bir birey olarak sürdürmeleri için, kanser tedavilerinin hastaya mümkün olan en az hasarı verecek şekilde yürütülmesi hedefleniyor. Kanser ve diğer bazı hastalıklara karşı uygulanan tedavilerin, üreme fonksiyonlarına verdiği zarar düşünüldüğünde, özellikle genç ve aile planlamasını henüz tamamlamamış kişilerde doğurganlığın korunmasının büyük önem taşıdığı görülüyor.   Başka sağlık merkezlerinde kanser teşhisi konan hastalar ya tedaviyi yürütecek olan primer doktorları tarafından yönlendirilerek ya da kendi istekleriyle başvurabiliyor. Bu hastalara, yaş, cinsiyet ve medeni durumlarını göz önünde bulundurarak en uygun seçeneklerden birisini sunuluyor. Ve belirlenecek tedaviye göre, hastanın yumurta ya da testis dokusu, yumurta ya da sperm hücresi ya da embriyoları, dilendiği zaman kullanılmak üzere burada donduruluyor ve çok uzun yıllar saklanabiliyor. Bu yönteme karar verilirken, özellikle tüp bebek tedavisinin getireceği yüksek hormon düzeyleri ve bunların kansere olası zararları açısından çok titiz değerlendiriliyor, program her zaman hastayı takip eden onkolog ile iletişim içinde gerçekleştiriliyor

 

HASTAYA ÖZGÜN TEDAVİLER

 

  1. Ergenlik Öncesi Dönemde Çocuk Hastalarda

Yumurtalık Dokusu Dondurma Yöntemi

 

Henüz yumurta üretemeyen, ergenliğe girmemiş kız çocuklar için tek seçenek ‘yumurtalık dokusu dondurma ve saklama’ dır. Bu yöntemde, laparoskopi ile yumurtalıkların bir kısmı çıkarılıyor. Laboratuar ortamında bu dokudan istenmeyen kısımları ayıklanıyor ve istenen kısımlar ince şeritler halinde bölünüyor, bu şeritler rulo haline getiriliyor, dondurmaya sevk ediliyor. Kişi, yıllar sonra çocuk sahibi olmayı arzu ettiği zaman, eğer adetleri kendiliğinden başlamamışsa ve normal şekilde hamile kalması mümkün değilse (bazı hastalar, tedavi görmelerine rağmen herhangi bir müdahaleye gerek kalmadan doğal şekilde hamile kalabiliyor) dondurulan dokulara başvuruluyor. Yumurtalık dokusu ya alındığı yere naklediliyor (ortotopik transplantasyon) ve burada yumurta üretmesi bekleniyor. Ya da ikinci bir yol olarak yumurtalık dokusu ön kol içine naklediliyor (heterotopik transplantasyon) ve burada kanlanması bekleniyor. Ardından da buradan alınan yumurta hücreleriyle tüp bebek yapılıyor. Bugüne dek bu yöntem ile 14 bebek dünyaya gelmiştir

  1. Ergenlik Sonrası Dönemde Bekar Hastalarda

 Yumurta Dondurma Yöntemi

 

Yumurta dondurma işlemi için öncelikle hastanın yumurtaları sayıca artırılıyor. Yumurtalar ultrasonografi rehberliğinde toplanıyor, tedavi sonrasında, hasta istediği zaman tüp bebek için kullanılmak üzere donduruluyor. Ancak hastalara, vücudun en büyük hücresi olan ve büyük kısmı sudan oluşan yumurtaların dondurma işlemi için çok uygun olmadığı hatırlatılıyor, yöntemin başarı oranları hakkında bilgi veriliyor.

 

Yumurta Dokusu Dondurma Yöntemi

 

Tıpkı henüz ergenlik çağına girmemiş kız çocuklarında olduğu gibi, bekâr kadın hastaların da yumurtalık dokusu laparoskopik yöntemle çıkarıp saklanabiliyor.

 

Olgunlaşmamış Yumurta Alınması ve İn-Vitro Maturasyon

 

Kanser tedavisine başlanmadan önce hiç zamanı olmayan hastalarda veya yumurta büyütmek için verilen hormonların zararlı olabileceği durumlarda, henüz tam olgunlaşmamış yumurtalar alınıp laboratuarda olgunlaştırılıyor; bu amaçla bulundukları sıvılara çeşitli hormonlar ve maddeler ekleniyor. Yumurtaların elde edilmesi tüp bebekte olduğu gibi iğne ile ya da laparoskopi ile doku dondurulmak üzere çıkarılan yarım yumurtalıkların yüzey bölümünden de olabiliyor. Yumurtalardan olgunlaşanlar, hasta evliyse eşinin spermi ile döllenerek embriyo şeklinde, evli değilse sadece yumurta olarak donduruluyor.

 

  1. Ergenlik Sonrası Dönemde Evli Hastalarda

Tüp bebek uygulaması ve embriyo dondurulması

 

Özellikle kemoterapinin geciktirilebilir ve hormonal etkilerin zararlı olmadığı hastalarda tüp bebek uygulaması en uygun seçenek olabiliyor. Bunun için, normal tüp bebek uygulamasında olduğu gibi, öncelikle yumurtalar sayıca artırılıyor, ultrasonografi rehberliğinde toplanıyor. Yumurtalar laboratuar ortamında, hastanın eşinden alınan sperm hücreleriyle dölleniyor. Ve oluşturulan embriyonlar dondurularak uzun yıllar saklanabiliyor. Hasta dileğinde, rahim içine nakledilerek gebelik oluşması sağlanabiliyor.

Yumurtalık dokusu dondurma

 

Kemoterapinin geciktirilemediği, hormonal etkilerin zararlı olduğu durumlarda aynen çocuk hastalata yapıldığı gibi hastanın yumurtalık dokusu laporoskopik yöntemlerle çıkarılıyor. Laboratuar ortamında bu dokunun istenmeyen kısımları ayıklanıyor ve istenen kısım ince şeritler halinde bölünüyor, bu şeritler rulo haline getiriliyor, dondurmaya sevk ediliyor. Kişi çocuk sahibi olmayı arzu ettiği zaman, dondurulan dokulara başvuruluyor.

Olgunlaşmamış Yumurta Alınması ve In-vitro Maturasyon Yöntemi

 

Kanser tedavisine başlanmadan önce hiç zamanı olmayan hastalarda veya yumurta büyütmek için verilen hormonların zararlı olabileceği durumlarda, henüz tam olgunlaşmamış yumurtalar alınıp laboratuarda olgunlaştırılıyor; bu amaçla bulundukları sıvılara çeşitli hormonlar ve maddeler ekleniyor. Yumurtaların elde edilmesi tüp bebekte olduğu gibi iğne ile ya da laparoskopi ile çıkarılan yarım yumurtalıkların yüzey bölümünden de olabiliyor. Yumurtalardan olgunlaşanlar, hasta evliyse eşinin spermi ile döllenerek embriyo şeklinde, evli değilse sadece yumurta olarak donduruluyor.

Erkekler için ise yöntemler şöyle;

1. Ergenlik Öncesi Dönemde Çocuk Hastalarda; Testis Dokusu Dondurma Yöntemi

 

Henüz üreme hücresi üretemeyen, ergenliğe girmemiş erkek çocukların üreme fonksiyonlarının korunması için testis dokusu saklanması yöntemine başvurulabiliyor. Bunun için küçük bir cerrahi girişimle, iğne ya da biyopsi pensleriyle hastanın testis dokusundan parça alınıyor ve dondurularak saklanıyor. Henüz tıp teknolojisi, bu dokulardan sperm üretilmesine olanak tanımasa da, ilerleyen zaman içinde bunun mümkün olabileceği varsayılarak, doku korunuyor, diğer bir deyişle bankaya konmuş olunuyor.

 

2. Ergenlik Sonrası Dönemde Bekar Hastalarda Sperm Dondurma Yöntemi

 

Ereksiyon ve ejekülasyon yapması mümkün olan hastalarda, milyonlarca sperm hücresinin kolayca alınması mümkün olabiliyor. Bu hücreler, laboratuar ortamında hazırlandıktan sonra dondurularak saklanıyor.

 

4. Ergenlik Sonrası Dönemde Evli Hastalarda Tüp Bebek Uygulaması Yöntemi

 

Evli hastalardan alınan sperm hücrelerinin, laboratuar ortamında eşinden alınan yumurtaları döllemesi sağlanıyor. Elde edilen embriyolar dondurularak yıllarca saklanabiliyor.

 

Sperm ya da yumurta dondurma işlemi hangi durumlarda uygulanabilir ?

 

Çocukluk Çağı Kanserleri

Kanserler

  • Hodgkin ve Non-Hodgkin Lenfoma
  • Lösemiler
  • Ewing Sarkomu
  • Wilm’s Tümörü
  • Pelvik Osteosarkom
  • Genital Rabdomyosarkom

Meme Kanseri

  • İnfiltratif Duktal Kanser
  • Evre I-III

Rahim Ağzı Kanseri

  • Skuamoz Kanser
  • Adeno/adenoskuamoz Kanser

OTOİMMÜN VE HEMATOLOJİK HASTALIKLAR

  • Sistemik lupus Eritematozus (SLE)
  • Behçet Hastalığı
  • Steroide Dirençli Glomerülonefrit
  • İnflamatuar Barsak Hastalığı
  • İlerleyici Sistemik Sklerozis
  • Wegener Granülomatozisi
  • Pemfigus Vulgaris
  • Juvenil İdiopatik Artrit
  • Multipl -Skleroz
  • Otoimmün Trombositopeni
  • Aplastik Anemi

PELVİS BÖLGESİNE RADYOTERAPİ YAPILAN HASTALIKLAR

  • Pelviste bulunan organ tümörleri
  • Osteosarkoma
  • Ewing sarkomu
  • Omurilik tümörleri
  • Retroperitoneal sarkom
  • Rektum kanseri
  • İyi huylu kemik tümörleri
  • Kaybolan kemik hastalığı

DOĞURGANLIĞA ZARAR VEREN HASTALIKLAR İYİ HUYLU YUMURTALIK HASTALIKLARI

  • Endometriozis (çikolata kisti)
  • Sık Ameliyat Gerektiren İyi Huylu Tümörler

ÖNLEM OLARAK YUMURTALIKLARIN ALINMASINI GEREKTİREN DURUMLAR

  • BRCA-I ve II gen taşıyıcıları
  • Damarlarda yaygın myom varlığı

KEMİK İLİĞİ TRANSPLANTASYONU GEREKTİREN DURUMLAR

  • Kanserler
  • Genetik, Hematolojik ve Otoimmün hastalıklar

JİNEKOLOJİK KANSER İÇİN AMELİYAT GEREKTİREN DURUMLAR

  • Rahimağzı Kanseri için Konizasyon, Trakelektomi
  • Erken Yumurtalık Kanseri İçin Yumurtalığın BirKısmının Alınması

DİĞER

  • Galaktozemi
  • Multipl skleroz
  • Ailede erken menopozun çok sık görülmesi gibi durumlarda

 

Prof. Dr. Tansu Küçük

Category: Sağlık

MommiesBook

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kategoriler

Yenilikleri takip etmek için E-Bülten’ e üye olun


Bumerang - Yazarkafe